«Кселл» АҚ негізгі тәуекелдерінің сипаттамасы
Тәуекелдерді басқару бөлімшесі негізгі тәуекелдердің динамикасына тұрақты мониторинг жүргізеді және тәуекелдер деңгейін төмендетуге бағытталған шаралардың орындалуын бақылайды. Мониторинг нәтижелері тоқсан сайын Компанияның Директорлар кеңесіне тәуекелдерді басқару туралы есептілік түрінде жіберіледі.
Компанияның негізгі тәуекелдері:
Стратегиялық тәуекел Компанияның бизнес-стратегиясын және дамуын белгілеу мен іске асырудағы өзгерістер немесе қателіктер, саяси немесе өңірлік жағдайдағы өзгерістер және нарықтағы немесе тұтынушылардың мінез-құлқындағы ауытқулар нәтижесінде туындайтын ықтимал шығын ретінде жіктеледі. Тәуекел факторларына сонымен қатар басқа ұялы байланыс операторларының әрекеттерінен немесе жаңа заңнамадан туындаған баға бәсекелестігінің күшеюі жатады. Компания жоғары қатысуы бар өңірлердегі өзінің көшбасшылығын қорғай отырып және Қазақстан нарығындағы үлесін арттыру үшін бәсекеге қабілетті тарифтер мен өнімдерді іске қоса отырып, осы тәуекелдерді азайтуға тырысады.
Операциялық тәуекел ұйымның ішкі процестеріндегі, жеткізу тізбегіндегі, персонал қабылдауындағы, мәдениетіндегі және қағидаларындағы жетіспеушіліктер немесе қателіктер салдарынан залал ықтималдығы ретінде айқындалады. Олардың көбі төмен тәуекел рейтингіне ие және тәуекелдерді басқарудың күнделікті рәсімдерінің аясында оларды азайту шаралары қазірдің өзінде қабылданған. Ерекшелік – бұл Компания жоғары тәуекел санатына жатқызатын ақпараттық жүйелер мен технологиялар. Клиенттердің құпиялылығын қорғау және деректерді басқару Компания ұсынатын қызметтердің өмірлік маңызы бар бөлігі болып табылады. Деректердің жайылып кетуі қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді келешекте бизнеске зиянды әсер етуі мүмкін. Осыған байланысты Компания желілері кибершабуыл қаупін азайту үшін барлық шаралар мен процестерді қамтамасыз ететін ең жаңа ақпараттық қауіпсіздік жүйелерімен қамтамасыз етілген.
Қаржылық тәуекелдер. Компания ұшырауы мүмкін қаржылық тұрақсыздық әртүрлі көздерден туындайды. Тәуекелдерді басқару жүйесі қаржы нарықтарындағы ауытқулардан, сондай-ақ басқа да макро- және микроэкономикалық факторлардан туындайтын Компания қызметі үшін ықтимал теріс салдарды барынша азайтуға бағытталған.
Валюталық тәуекел. Компанияның валюталық тәуекелінің басым бөлігі теңгенің АҚШ долларына шаққандағы айырбас бағамының өзгеруімен байланысты, дегенмен бірқатар қызметтерді, атап айтқанда роумингті сатудан түсетін кіріс АҚШ долларымен есептелетініне және жабдықты, қондырғылар мен тауарлық-материалдық қорларды сатып алу да негізінен осы валютада жүзеге асырылатынына қарамастан, пайданың осы факторға сезімталдығы төмен. Компания валюталық тәуекелді хеджирлеу үшін туынды қаржы құралдарын пайдаланбайды. Компанияда шетел валютасында есепке алынған активтер мен пассивтерді келісу қағидалары – «табиғи» хеджирлеу қолданылады, егер бұл іс жүзінде экономика тұрғысынан мақсатқа сай болса.
Өтімділік тәуекелі. Компания өзінің қаржылық міндеттемелері бойынша ағымдағы міндеттемелерді өтеу үшін жеткілікті қаражатқа қол жеткізуді жедел қамтамасыз ете алмағанда өтімділік тәуекелі туындау мүмкін. Ол өтімді активтердің жетіспеушілігінен, активтерді тиімді шарттармен сата алмаудан немесе қосымша қаражатты тез арада тарту мүмкіндігінің болмауынан орын алуы мүмкін.
Өтімділік тәуекелін басқару аясында Компания операциялық өтімділікті ең аз шығындармен және тәуекелдермен осы арқылы қамтамасыз етеді:
- қажетті қаражатқа жылдам қол жеткізудің стратегиялары мен тетіктерін айқындайтын өтімділікті басқару жоспарларын әзірлеу және оларды жүйелі түрде жаңартып тұру;
- белгілі бір көздерге тәуелділікті қысқарту және өтімділік тәуекелін азайту мақсатында қаржыландыру көздерін әртараптандыру;
- айналым қаражаттың айналу циклін қысқарту үшін дебиторлық берешекті және кредиторлық міндеттемелерді белсенді түрде басқару.
Өтімділік тәуекелін дұрыс басқару компанияға ықтимал қаржылық проблемаларды болдырмауға және ауыспалы қаржы нарығының жағдайында өз қызметінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге көмектеседі.
Реттеушілік тәуекелдер Компания жұмыс істейтін реттеушілік ортаның өзгеруіне, заңнаманың және табиғи монополияларды реттеу шарттарының өзгеруіне, сондай-ақ мемлекеттің шектеу шараларын енгізуіне (санкциялар, демпингке қарсы реттеу, салықтық реттеу және т.б.) байланысты. Реттеушілік тәуекелдерді басқару ықтимал теріс салдарды азайту үшін бірқатар қадамдар мен іс-шараларды қамтиды: реттеушілік талаптарды анықтау және талдау, тәуекелдерді азайту бойынша шараларды әзірлеу және енгізу, рәсімдерді жаңарту, заңнамадағы өзгерістерге жедел ден қою. Реттеушілік тәуекелді басқару жағдайды тұрақты бақылауды және талдауды, заңнамадағы және реттеушілік талаптардағы өзгерістерге икемділік пен жедел ден қоюды, сондай-ақ тәуекелдерді тиімді басқаруды және барлық нормативтер мен стандарттарды сақтауды қамтамасыз ету үшін Компанияның барлық деңгейлерімен және акционерлермен белсенді ынтымақтастықты қамтиды.